Szanuj siebie, odpoczywaj. Praca może być przyczyną choroby

Anna Folkman
Anna Folkman
O stresie w pracy, depresji i nerwicy rozmawiamy z dr n. med. Agatą Gizą-Zwierzchowską, psycholożką, psychoterapeutką.

Jakim problemem jest w dzisiejszych czasach stres w pracy? Kogo najczęściej dotyczy?

- Kiedy słyszymy określenie stres w pracy, myślimy: „slogan! moda! wszyscy mówią o stresie w pracy”. Pracodawcy myślą: „pewnie po prostu są leniwi i szukają powodów do zwolnień”. Wiele osób bagatelizuje ten problem... niestety do czasu. Statystyki pokazują, że ponad połowa Europejczyków odczuwa negatywne skutki stresu w pracy. Tymczasem wiemy, że warunki pracy w Polsce są jeszcze bardziej obciążające. Pracujemy dłużej i pod coraz większą presją. Statystyczny Polak ma dwukrotnie większą szansę zachorowania na depresję z powodu nadmiernych obciążeń związanych z nadmiarem obowiązków. Już dzisiaj wiemy, że z roku na rok rośnie liczba osób chorujących na depresję i przebywających z jej powodu na zwolnieniach lekarskich. To ogromna skala, która nieustannie rośnie. Profesor Zygmunt Bauman wypowiedział kiedyś bardzo ciekawą myśl, która mniej więcej mówiła o tym, że każdy z nas chciałbym pracować 500 metrów od domu. Chcielibyśmy chodzić do pracy pieszo, wpadać do domu na drugie śniadanie, a po pracy uprawiać razem z dziećmi ogród i razem gotować. Tymczasem, z punktu widzenia PKB, lepiej jest jeżeli pracujemy 50 km od domu. Kiedy wydajemy masę pieniędzy i czasu na dojazdy, jemy gotowe jedzenie w mieście, zatrudniamy opiekunkę do dzieci, ogrodnika do ogrodu i oczywiście bierzemy coraz więcej nadgodzin, aby na to wszystko mieć wystarczającą ilość pieniędzy. Takie życie, sprowadzone do zarabiania i wydawania pieniędzy unieszczęśliwia nas i sprawia, że stajemy się coraz bardziej samotni. Tracimy poczucie sensu i oczywiście, niestety, odczuwamy coraz większe cierpienie.

Czy stres to jest to samo, co strach i nerwy przed pójściem do pracy? Kiedy te uczucia powinny niepokoić?

- Tak zwane „zaburzenia stresopochodne” to przede wszystkim cała gama objawów somatycznych. Z powodu nadmiernego stresu w pracy możemy odczuwać bóle głowy, kręgosłupa, brzucha. Możemy mieć problemy z pamięcią, częściej przeziębiać się lub gorzej spać. Stres jest nieodłącznym elementem naszego życia. Ma zarówno negatywną, jak i pozytywną funkcję. Z jednej strony mobilizuje nas i może być przyjemnym, pobudzającym doznaniem. Kiedy jednak trwa zbyt długo, wówczas wypala i niszczy. Możemy znieść nadmiar obowiązków zawodowych w krótkim czasie i będzie to hartujące doświadczenie, niczym kąpiel zimą w jeziorze. Kiedy jednak będziemy ten nadmiar obowiązków tolerować zbyt długo i nie sprzeciwimy się, wówczas dojdzie do załamania psychiki i zostaną uruchomione naturalne mechanizmy obrony. Takim właśnie naturalnym i w sumie zdrowym mechanizmem obrony psychiki przed nadmierną eksploatacją i aktywnością jest depresja.

Jak rozładowywać napięcie wynikające ze stresu? Co jeśli tego nie będziemy robić?

- Możemy zadbać o siebie, kiedy mamy bardziej obciążający i wymagający czas w pracy. W radzeniu sobie ze stresem zawsze pomoże nam odreagowywanie fizyczne, czyli wszelkie formy ruchu, które lubimy: ruch na świeżym powietrzu, kontakt z naturą, zabawa, taniec. Nie mniej ważne jest poszukiwanie kontaktu z życzliwymi nam osobami. W końcu, w radzeniu sobie ze stresem ogromne znaczenie ma samoświadomość, czyli świadomość swoich ograniczeń, a także zdrowy sprzeciw. Czasami trzeba powiedzieć pracodawcy, że nie mamy możliwości, by wziąć kolejne nadgodziny. A nawet, że chcemy urlopu i przyjemnie spędzić ten czas z dala od pracy i bez jakiejkolwiek łączności z nią.

Czym jest nerwica? Czy różni się od stresu? Jakie są jej objawy?

- Nerwica to zaburzenie, które faktycznie może sięgać korzeniami do sytuacji związanych ze stresem. Nie jest jednak tym samym. Nerwica najczęściej wynika z konfliktów wewnętrznych, czyli dwóch przeciwstawnych tendencji w nas, które się wykluczają. Nerwica przykładowo może wyniknąć z przeświadczenia, że musimy być dyspozycyjni i zawsze posłuszni pracodawcy Nerwica może wyniknąć z przeświadczenia, że powinniśmy być też zadowoleni, nawet jeśli wewnętrznie czujemy coś przeciwstawnego. Nerwica to także przekonanie, że pracując mniej wydajnie, jesteśmy mniej wartościowi, a nawet zasługujemy na karę. Te i inne przekonania zakorzenione głęboko w nas i w całej obecnej kulturze mogą być przyczyną nerwicy. Jesteśmy zazwyczaj ich nieświadomi. Do czasu. Do momentu pojawienia się depresji lub zaburzeń psychosomatycznych. Wtedy możemy się zastanowić, jaki sens dla mojego rozwoju ma objaw nerwicowy? Co dobrego może wnieść cierpienie, które odczuwam? Jaka część w mojej osobowości została przeze mnie zaniedbana i aktualnie wymaga wsparcia? Czyim życiem żyję? Własnym czy może jednak cudzym? To wszystko są bardzo ciekawe pytania, na które odpowiada osoba doświadczająca psychicznego cierpienia w nerwicy. Oczywiście, zazwyczaj taka refleksja jest częścią procesu psychoterapii. Jest częścią „leczenia” nerwicy czy depresji a może raczej częścią „rozwoju osobowości”, który także stresowi i nerwicowemu cierpieniu możemy w finale zawdzięczać.

Wywiad opublikowany w MM Trendy (luty 2019)

Śpimy coraz gorzej. Dieta pomoże?

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Gdy się pracuje zdalnie ciężko jest zachować life-workbalance. Dzięki wideo rozmowom z psychologiem na platformie avigon umiem to wszystko zrównoważyć. Nie chcę znowu przeżyć załamania spowodowanego wypaleniem zawodowym.

G
Gość

Przez tego całego wirusa straciłam pracę w galerii... Nie mogę znaleźć innej... Wpadam w dół...

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3