MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie „Pieśni o Rolandzie”. Odpowiedź do pytania na maturę ustną z polskiego 2023

Magdalena Konczal
Idealnym wzorem rycerza jest m.in. Roland z „Pieśni o Rolandzie”.
Idealnym wzorem rycerza jest m.in. Roland z „Pieśni o Rolandzie”. wikimedia commons/ public domain
„Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów »Pieśni o Rolandzie«. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst” – tak brzmi jedno z pytań jawnych na maturę ustną w 2023 roku. W tym tekście znajdziecie przykładową odpowiedź, która zawiera wstęp, odwołanie do podanej lektury oraz wybranego kontekstu, a także podsumowanie.

Matura ustna z języka polskiego w 2023 roku

W 2023 roku po przerwie wraca matura ustna. W przypadku języka polskiego oprócz niejawnych pytań opartych na tekstach literackich, ikonograficznych czy tych dotyczących języka, uczniowie będą musieli zmierzyć się także z pytaniem jawnym związanym z lekturą. Wszystkich pytań jawnych jest 110. Oto pełna lista:

Aktualne jawne pytania na maturę 2023.

Pytania jawne na maturę ustną z polskiego 2023. Wszystkie py...

Jak będzie wyglądała matura ustna z polskiego?

  • uczeń losuje zestaw egzaminacyjny i przez 15 minut przygotowuje się do odpowiedzi (może w tym czasie stworzyć plan wypowiedzi, wypisać najważniejsze tematy, które chce poruszyć itd.);
  • następnie przez około 10 minut wygłasza wypowiedź monologową,
  • ostatnie 5 minut egzaminu przeznaczone jest na pytania od egzaminatorów i odpowiedzi maturzysty.
  • Za egzamin można otrzymać maksymalnie 30 punktów, aby go zdać, należy uzyskać minimum 30 proc., czyli 9 punktów.

Wśród jawnych pytań na maturę znalazło się też takie o następującej treści: „Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów »Pieśni o Rolandzie«. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Poniżej zamieszczamy przykładową odpowiedź.

Wzór rycerza idealnego. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Pieśni o Rolandzie”

Wstęp: W średniowieczu funkcjonowały trzy wzorce osobowe, a mianowicie świętego, władcy oraz rycerza. W ten sposób pokazywano postaci, które warto stawiać sobie za wzór i je naśladować. Ideały te ukazywane były w utworach średniowiecznych zwanych gestami (fr. chanson de geste). Ideał rycerza zakładał m.in. życie w zgodzie z kodeksem honorowym, zachowanie wiary chrześcijańskiej i grzeczność wobec kobiet. Choć stan zwany rycerstwem już nie funkcjonuje, to wciąż potocznie mówi się o „rycerskim zachowaniu”, co świadczy o tym, że ideał ten w nieco innym kształcie zachował się po dziś dzień.

Teza: Idealny rycerz żył i działał zgodnie z wyznaczonymi mu zasadami, nawet wówczas gdy wiązało się to z narażeniem jego życia czy nawet śmiercią.

Odwołanie do „Pieśni o Rolandzie”: Roland – tytułowy bohater anonimowego utworu „Pieśń o Rolandzie” to przykład idealnego rycerza, który dla władcy, religii i kraju jest gotów zrobić wszystko. Bohater walczy przeciwko Saracenom, broniąc jednocześnie Francji i wiary chrześcijańskiej. W jego postaci możemy zauważyć wszystkie cechy, jakie powinien mieć idealny rycerz: męstwo, siłę, odwagę, wierność.

Roland nie obawia się stanąć do walki, pomimo tego, że przeciwnik ma przewagę liczebną. Zgodnie z kodeksem honorowym walczy mężnie w obronie swojego władcy – Karola Wielkiego. Zapewnia mu bezpieczeństwo, dowodząc tylną strażą. Mógłby zadąć w róg i wezwać pomoc, jednak takie działanie splamiłoby jego honor. Decyduje się więc stanąć do nierównej walki. Walczy z pomocą swojego konia o imieniu Wejlantyf oraz miecza (Durandal). Miecz i koń to również ważne atrybuty rycerza.

Bohater nie boi się umrzeć za ojczyznę, wiarę i władcę. W momencie śmierci wypełnia wszystkie warunki związane ze sztuką dobrego umierania (ars bene moriendi). Roland modli się za swoich wasali, odwraca się w stronę Hiszpanii, co sugeruje, że nie ginie jako ofiara, ale osoba, która mężnie stawiła czoła swym wrogom. Niszczy róg, by nie dostał się on w ręce Saracenów, chce pozbyć się też swojego miecza, aby nie posłużył przeciwnikom Francuzów.

Roland umiera na wzgórzu (jest to symbol jego bliskości z Bogiem, a także porównanie do śmierci Jezusa). Niczym Chrystus na krzyżu, tak on na swoim mieczu, odchodzi z rachunkiem sumienia na ustach. Jego duszę od razu zabierają do nieba aniołowie. Roland do ostatnich chwil nie wyrzekł się zasad kodeksu moralnego. Najważniejsza była dla niego wierność ojczyźnie, władcy i Bogu i za te wartości był gotów poświęcić życie.

Odwołanie do wybranego kontekstu: Mówiąc o wzorze idealnego rycerza, nie sposób nie wspomnieć o postaci Zawiszy Czarnego z Garbowa. Wielokrotnie brał on udział w bitwach przeciwko Turkom, pokazując w ten sposób swoje przywiązanie i gotowość walki w obronie wiary chrześcijańskiej. Do historii przeszedł jego udział w bitwie pod Grunwaldem, w trakcie której Zawisza Czarny miał uratować królewski sztandar.

Rycerz ten był wierny danemu słowu, a także grał fair. Podobnie jak Roland znajdował się w tylnej straży, dbając o to, by królowi nie stała się krzywda. W trakcie bitwy pod Gołąbcem pomimo nalegań władcy, by ratował swoje życie, pozostał wraz z towarzyszami na polu bitewnym, dostał się do niewoli i tam zginął. Do samego końca pozostał jednak wierny cnotom rycerskim, odznaczając się odwagą, wiernością i honorem.

Inne przykładowe konteksty:

Podsumowanie: Idealny rycerz to osoba, która zachowuje zasady kodeksu moralnego, broni wiary, ojczyzny i władcy, jest gotowa na wszelkie poświęcenia. Najgorszą rzeczą dla rycerza jest splamienie honoru, właśnie dlatego jest on gotów umrzeć, aniżeli uciec z pola walki. Wszystkie te cechy widzimy w postaciach Rolanda i Zawiszy Czarnego. I choć czasy się zmieniły, a stan rycerski to już przeszłość, wciąż możemy zauważyć wartości, które posiadali idealni rycerze, a które warto, żeby były praktykowane także przez współczesnych ludzi, m.in. granie fair, prawdomówność czy wierność wyznawanymi zasadom.

od 16 lat
Wideo

Dziś 81. rocznica Ludobójstwa na Wołyniu

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na gs24.pl Głos Szczeciński