Uzależnieni od komputerów i telefonów. Poradnia "Powrót z U" w Szczecinie pomaga dzieciom i młodzieży

Leszek Wójcik
Leszek Wójcik
Uzależnienie od technologii cyfrowych zmienia zachowanie
Uzależnienie od technologii cyfrowych zmienia zachowanie Pixabay
Dziewięć lat miał najmłodszy pacjent, który zgłosił się do szczecińskiej poradni "Powrót z U" z podejrzeniem uzależnienia od komputera i telefonu komórkowego. Ale to wyjątek, żyć bez dostępu do Internetu najczęściej nie mogą osoby nieco starsze - najbardziej podatne na uzależnienia od nowoczesnych technologii są dzieci i młodzież w wieku między 12 a 23 rokiem życia.

Po czym rozpoznać, że osoba może być uzależniona od nowych technologii? Po czasie spędzonym przed komputerem lub smartfonem - często dochodzącym do kilkunastu godzin dziennie! Uzależniony spędza przed ekranem każdą wolną chwilę, kładzie się spać z telefonem, w którym jeszcze "na dobranoc" szuka interesujących go stron. Nigdzie nie wychodzi bez telefonu. O ile w ogóle wychodzi.

- Nasi pacjenci znacznie ograniczają inne formy aktywności - mówi Monika Cegłowska-Pundyk, kierowniczka NZOZ Poradnia Profilaktyczno-Społeczna "Powrót z U" w Szczecinie. - Nie uprawiają sportu, nie mają zainteresowań innych niż w sieci, niż gry, zaniedbują znajomych, odsuwają się od rodziny. Zaczynają mieć kłopoty z nauką, bo nie mają na nią czasu.

Uzależnienie od technologii cyfrowych mają wszystkie objawy typowe dla pozostałych uzależnień. Z jedną różnicą - uzależnienie od telefonu nie zmienia świadomości, jak narkotyk.

- Ale zachowanie już tak - zauważa Monika Cegłowska-Pundyk. - Taka osoba może mieć trudność z zaśnięciem bez telefonu. Gra po nocach, "scrolluje" Internet i spędza długie godziny na portalach społecznościowych. Często ogranicza aktywność fizyczną. Dochodzi do tego, że zaniedbuje nawet higienę osobistą. A kiedy ktoś ograniczy jej dostęp (np.) do telefonu zmieniają się też jej emocje. Osoba uzależniona bywa drażliwa, rozchwiana emocjonalnie, wybuchowa, a w skrajnych przypadkach agresywna.

Uzależnienie od telefonu to także FOMO i lęk przed rozładowaniem komórki.

Uzależnienie od nowoczesnych technologii jest zaliczane do grupy uzależnień behawioralnych, czyli nałogów związanych z wykonywaniem określonych czynności bez udziału jakichkolwiek substancji. W takich wypadkach korzystanie z urządzenia wykracza poza zwyczajowe ramy. Jest ważniejsze od obowiązków - domowych i szkolnych. Uzależniony nie kontroluje swojego zachowania - sięga po smartfona co kilka minut. Naukowcy zauważyli jeszcze jedną osobliwość: strach przed rozładowaniem się baterii i niemożnością jej podłączenia do prądu, a także przed FOMO - co oznacza lęk przed wypadnięciem z obiegu. To obawa, że coś istotnego nam umknie, kiedy nie będziemy online. Już na samą myśl o takiej ewentualności wielu wpada w panikę.

Problem uzależnienia dzieci i młodzieży od urządzeń cyfrowych nie jest nowy, ale narasta!

Pandemia i związany z nią przymus pozostania w domu doprowadził do nasilenia tego zjawiska. Przyczyn uzależnienia jest wiele. Niektóre osoby są np. bardziej podatne na nałogi od innych. Wiąże się to z naturalną dla nich nieśmiałością, brakiem samoakceptacji czy lękiem przed samotnością. Jeśli chodzi o dzieci i młodzież dochodzi do tego jeszcze niewykształcony układ nerwowy, zwłaszcza obszar w mózgu odpowiedzialny za kontrolę impulsów i popędów.

Oto dane z Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 2019 r.:

  • Blisko 9 na 10 dzieci korzysta codziennie z Internetu.
  • Ponad 80 proc. w wieku od 7 do 15 lat ma telefon komórkowy - odsetek ten wzrasta wraz z wiekiem.
  • Telefonu używa już niemal 64 proc. dzieci w wieku 7-9 lat.
  • W grupie dzieci w wieku 10-12 lat to prawie 92 proc.!

Problem w tym, że powszechny dostęp do nowych technologii i ich nadużywanie może szybko, skutkować uzależnieniem. To dlatego Narodowy Fundusz Zdrowia wspólnie z Ministerstwem Zdrowia na początku tego roku uruchomił program pilotażowy dla dzieci uzależnionych od nowych technologii cyfrowych. W dziesięciu specjalistycznych ośrodkach w Polsce najmłodsi i ich rodziny otrzymują profesjonalną pomoc psychologiczną.

W Szczecinie, rodzice po taką pomoc mogą się zgłosić do Poradni "Powrót z U" przy ul. Klonowica 1a. Dzieci i młodzież są tu najpierw diagnozowani. Dopiero później biorą udział w terapii indywidualnej i grupowej. Jeśli nie uda się im namówić dziecka na zgłoszenie do poradni, rodzice mogą skonsultować się indywidualnie ze specjalistą. Program jest przeznaczony dla młodych ludzi w wieku od 10 do 20 lat.

- Od stycznia do końca roku szkolnego zgłosiło się do nas 140 osób - pacjentów i ich opiekunów - twierdzi kierowniczka poradni "Powrót z U". - W wakacje zainteresowanie programem nieco spadło, to taki sezon ogórkowy. Ale jesienią spodziewamy się kolejnych wizyt.

Zgłaszający się są podzieleni na dwie grupy wiekowe: młodszą, do 12 roku życia (od początku roku do czerwca wzięło udział w konsultacjach 19 pacjentów) i starszą, do 20 r.ż. (do końca czerwca - 66 pacjentów). Spośród nich w głębokim stopniu uzależnienia było osiem osób. Zostali skierowani do ośrodka - nie kwalifikują się już do leczenia ambulatoryjnego.

Do poradni "Powrót z U" trafiają najczęściej młodociani pacjenci uzależnieni od narkotyków i alkoholu. Praca z nimi polega głównie na odstawieniu używki i sprawieniu, by o niej zapomnieli. W przypadku uzależnienia od urządzeń elektronicznych nie da się całkowicie odsunąć od źródła uzależnienia - całkowita abstynencja jest niemożliwa.

- Z urządzeń multimedialnych nie da się tak po prostu nie korzystać - przyznaje Cegłowska-Pundyk. - Choć w najtrudniejszych przypadkach tzw. detoks technologiczny jest niezbędny. Ale generalnie pracujemy nad redukcją szkód, czyli nauczenia się zdrowego korzystania niż całkowitego zaniechania, bo to kompletnie nie ma sensu.

Uzależnione od technologii dzieci. Co im grozi?

Uzależnienie od telefonu i innych elektronicznych urządzeń wiąże się z pogorszeniem ogólnego funkcjonowania organizmu. Często pojawia się bezsenność, zmęczenie, złe samopoczucie a także problemy z koncentracją, zaburzenia pamięci i bóle głowy. Co ciekawe, częściej dotykają one dziewcząt. One częściej korzystają z telefonów i chętniej zaglądają na portale społecznościowe. Chłopcy wolą "gry w gry". Osoby w wieku 9-17 lat najczęściej ostatnio grają w Minecraft, Roblox, The Sims 4, Among Us oraz produkcje z serii GTA.

Poza tym, lekarze alarmują: dzieci (przynajmniej) do 3 r.ż. w ogóle nie powinny korzystać z telefonów i tabletów - ze względu na emitowane przez nie niebieskie światło, negatywnie wpływające na wzrok.

Ponadto ciągłe siedzenie przed komputerem wpływa też na naszą sylwetkę.

- Rośnie nam pokolenie pochylonych głów.

Program potrwa do czerwca 2023 r. Świadczenia udzielane są nieodpłatnie, w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Terapia indywidulana trwa 15 tygodni, w razie potrzeby może zostać przedłużona: terapia grupowa do 11 sesji, a spotkania psycho-edukacyjno-terapeutyczne dla rodziców - 7 tygodni. Dodatkowo można skorzystać z konsultacji psychologicznych, porad psychiatrycznych oraz terapii rodzinnej.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wysokie dopłaty do węgla – kończy się termin składania wniosków

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na gs24.pl Głos Szczeciński
Dodaj ogłoszenie