reklama

Odmłodniej lub zahamuj starzenie

fragment książkiZaktualizowano 
pixabay
Nie musisz być maratończykiem, żeby zapobiegać chorobom, wystarczy spacer - przekonują Hansen Anders, Sundberg Carl Johan, autorzy „Projektu zdrowie. Szwedzki poradnik inteligenta”

Źródło:
TVN

Z pewnością widziałeś już nagłówki gazet głoszące, że ruch może uczynić cię wiecznie młodym. Czy jest w tym choć odrobina prawdy? Zawsze warto zachować zdrowy sceptycyzm wobec cudownych zabiegów medycznych. Możliwość zahamowania starzenia się lub wręcz odmłodnienia o pięć czy - dlaczegóż by nie - dziesięć lat tylko dzięki regularnemu zażywaniu ruchu - to brzmi oczywiście zbyt pięknie, by mogło być prawdziwe. Tymczasem coraz więcej badań dowodzi, że to może być prawdą. W ciągu ostatnich lat przeprowadzono badania, z których wynika, że regularna aktywność fizyczna przyczynia się do tego, że czujemy się lepiej i żyjemy kilka lat dłużej. Zaczynamy rozumieć, w jaki sposób różne organy ciała są chronione właśnie dzięki treningom. Efektów nie da się określić inaczej niż zadziwiające. Wiele procesów i zjawisk, które uważamy za nieuniknione w związku ze starzeniem się, można zahamować lub nawet odwrócić - jeśli tylko będziemy się ruszać. Jeśli jest coś, co można nazwać krynicą młodości, to jest to aktywność fizyczna.

Nie tylko liczba lat

By zrozumieć, w jaki sposób trening wpływa na starzenie się, trzeba wpierw uświadomić sobie, czym jest sam proces starzenia się. Z medycznego punktu widzenia daleko mu do bycia rzeczą oczywistą. Starzenie się organizmu jest często postrzegane jako rezultat stopniowych zmian zachodzących w poszczególnych narządach. Zmiany te dokonują się wolno, lecz nieprzerwanie i powodują, że z upływem lat twój mózg, twoje serce, twoja odporność immunologiczna, a także twoje mięśnie funkcjonują coraz gorzej.

Ale nie tylko liczba przeżytych dni decyduje o tym, w jakiej formie jest twoje serce albo jak działają twoje nerki. Przeprowadzone ostatnio badania wykazały, że starzenie się narządów w organizmie w dużej mierze wynika ze zmiany trybu życia w miarę upływu lat. Ludzie stają się coraz wygodniejsi, mniej się ruszają, gorzej jedzą i ogólnie żyją bardziej niezdrowo. Co jest w takim razie najważniejsze? Jak bardzo starzenie się zależy od upływu czasu, a jak bardzo od zmian trybu życia? Jeśli spojrzeć na starzenie się jako na proces pogarszania się siły mięśni i kondycji, to można w bardzo dużym uproszczeniu powiedzieć, że starzenie się mięśni w połowie, a nawet w dwóch trzecich jest efektem zmniejszonej aktywności fizycznej i innych czynników życiowych.

Jeśli jest coś, co można nazwać krynicą młodości, to jest to aktywność fizyczna.

Reszta zależy od czasu. Jeżeli faktycznie zmiana trybu życia jest w połowie odpowiedzialna za starzenie się organizmu, to aktywniejszy tryb życia, taki, jaki prowadziliśmy w młodszym wieku, mógłby zahamować starzenie. Właśnie to zostało dowiedzione w badaniu. Szybkość starzenia się można zmniejszyć dzięki ruchowi!

Więcej lepszych elektrowni

Stan narządów ciała pogarsza się z wiekiem w taki sam sposób, jak stan samochodu po przejechaniu wielu tysięcy kilometrów. To brzmi logicznie. Jednak w odróżnieniu od samochodu, ciało czuje się lepiej po jego intensywnym użytkowaniu.

Organizm składa się z około 100 000 miliardów komórek. Ich silnikami są mitochondria - swoiste elektrownie, które produkują energię. Mitochondria są fascynujące. Mają własne DNA, które dziedziczy się jedynie po matce. Niesprawdzona jak dotąd teoria mówi, że pierwotnie były bakteriami, które w trakcie ewolucji wniknęły w komórki.

Mitochondria znajdują się we wszystkich komórkach. W każdej z nich jest ich od kilku do nawet kilku tysięcy, w zależności od tego, ile energii było potrzebne. Do prawidłowego funkcjonowania komórek niezbędnych jest wiele efektywnie działających mitochondriów. Starzenie się mięśni w połowie, a nawet w dwóch trzecich jest efektem zmniejszonej aktywności fizycznej.

Mitochondria są nieustannie wymieniane. Żyją niezbyt długo, po upływie zaledwie kilku miesięcy przestają pracować i są zastępowane przez nowe. To nieprzerwane obumieranie i powstawanie nowych tworzy równowagę, którą można porównać do zaludnienia jakiegoś kraju, gdzie liczba ludności utrzymuje się na tym samym poziomie, ponieważ tych, którzy umierają, zastępują nowo narodzeni lub nowo przybyli.

Liczba mitochondriów osiąga najwyższy poziom, gdy człowiek ma 20-25 lat. Później powoli się obniża. U starszych osób mitochondriów jest mniej, a w dodatku funkcjonują one gorzej. To powoduje słabszą pracę komórek mięśniowych. Również komórki mózgowe i sercowe przestają działać we właściwy sposób, ponieważ nie otrzymują dostatecznej ilości energii. Spadek liczby mitochondriów i pogorszenie się ich funkcjonowania to prawdopodobnie ważne przyczyny starzenia się organizmu.

Żyj dłużej i czuj się lepiej

A jak do tego obrazu pasuje trening? Otóż aktywność fizyczna - zarówno trening kondycyjny, jak i siłowy - okazała się jedną z najlepszych rzeczy, jakie można zrobić, by tworzyły się nowe i lepsze mitochondria. Co interesujące, powstają one w większej liczbie nie tylko w komórkach mięśniowych.

Grupa badaczy z Uniwersytetu Harvarda prowadziła doświadczenia na myszach, których geny były zmienione w taki sposób, by komórki myszy nie naprawiały szkód powstających w mitochondriach. Uszkodzenia powodują, że zarówno mitochondria, jak i komórki pracują coraz gorzej. U myszy było to wyraźnie widoczne, ponieważ zwierzęta te szybciej się starzały. W wieku ośmiu miesięcy - który odpowiada wiekowi sześćdziesięciu lat u ludzi - miały niemal całkowicie zwiotczałe mięśnie. Ich mózgi się skurczyły, a futro zszarzało i zaczęło wypadać. Poza tym zwierzęta były mniej zainteresowane towarzystwem innych myszy. Ich popęd seksualny w praktyce wygasł. Niektóre z nich ledwo się ruszały. Krótko mówiąc, te osobniki przedwcześnie się zestarzały. Po osiągnięciu roku większość z nich zdechła, a to o wiele za wcześnie w porównaniu z normalnymi przedstawicielami tego gatunku. Innym myszom, także obciążonym manipulacjami genetycznymi, które powodują przedwczesne starzenie się, badacze umożliwili aktywność fizyczną trzy razy w tygodniu. W każdym z tych treningów myszy mogły biegać w kołowrotku przez 45 minut. Ćwiczenia wprowadzono, gdy zwierzęta miały trzy miesiące, i kontynuowano do osiągnięcia przez nie wieku ośmiu miesięcy. U ludzi odpowiadało to biegowi na dziesięć kilometrów trzy razy w tygodniu w wieku między dwudziestym a pięćdziesiątym rokiem życia - był to więc bez wątpienia bardzo ambitny program treningowy.

Zwierzęta, które biegały, zostały sowicie wynagrodzone. Regularne biegi okazały się cudownym lekarstwem na uszkodzenia genetyczne, z którymi się urodziły. Mięśnie myszy zachowały formę i nie wiotczały. Mózg się nie kurczył. Futro nie wypadało. Serce było w o wiele lepszej formie niż u myszy, które miały tę samą mutację, lecz nie biegały. Poza tym wydawało się, że zwierzęta biegające wyraźnie lepiej się czuły od tych niebiegających. Były aktywne fizycznie i nie ustępowały innym myszom. Wykazywały zainteresowanie kopulacją. Nie zestarzały się w tym samym stopniu, co inne, nieaktywne fizycznie, zwierzęta.

Podczas gdy pozbawione ruchu osobniki w tym samym wieku i z tą samą mutacją słabły, starzały się, siwiały, miały coraz słabsze serca i mniejsze mózgi, „myszy trenujące” wciąż były żwawe i aktywne. Badacze doszli do wniosku, że wyglądały tak samo, jak zdrowe myszy w tym samym wieku, pozbawione mutacji genetycznych, a ponadto udało im się zahamować przedwczesne starzenie się, mimo że były do tego genetycznie predestynowane.

Po roku większość genetycznie modyfikowanych zwierząt, które były nieaktywne, zdechła, natomiast większość tak samo genetycznie zmutowanych „myszy trenujących” nie tylko pozostała przy życiu, ale też miała zadziwiający wigor.

Wynik był zaskakujący. Jak to się mogło stać, że zwierzęta, które biegały, otrzymywały ochronę przed starzeniem się? Badania na myszach poddanych eksperymentom wykazały, że te spośród nich, które trenowały, miały więcej mitochondriów w swoich komórkach, i to nie tylko w komórkach mięśniowych, ale nawet w mózgu i sercu. Wydaje się zupełnie naturalne, że biegi chronią mięśnie nóg przed zwiotczeniem. Okazało się jednak, że ochronę przed zbyt wczesnym starzeniem się zyskiwały nie tylko mięśnie, lecz zasadniczo wszystkie organy.

Wciąż nie wiemy dokładnie, na czym polega ten mechanizm, ale wiemy, że tak się dzieje - i to jest w tym wszystkim najważniejsze.

Trening napędza silniki energetyczne w komórkach

Sprawność mitochondriów jest ważna również u ludzi. Wykazano na przykład, że u zawodników uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe całkowita liczba mitochondriów jest dwu lub nawet trzykrotnie wyższa niż u zwykłych ludzi.

Przejście od pasywnego stylu życia do treningu powoduje, że komórki zaczynają tworzyć więcej mitochondriów, by sprostać zwiększonemu zapotrzebowaniu na energię. Wskutek tego nie tylko rośnie liczba mitochondriów, lecz również poprawia się ich działanie. Jak już wspomniano, każda komórka może zawierać kilka tysięcy mitochondriów. Niektóre z nich są sprawne i duże, inne - mniejsze i mniej sprawne. Dzięki treningowi liczba dobrych mitochondriów się zwiększa, a złe mitochondria zaczynają być usuwane z komórek. Ten proces jest wyraźnie widoczny szczególnie u osób starszych.

Jeśli brakuje ci ruchu i zaczynasz regularnie trenować, nowe mitochondria tworzą się już w pierwszych tygodniach treningu.

Wideo

Materiał oryginalny: Odmłodniej lub zahamuj starzenie - Polska Times

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3