Czym jest depresja?

Redakcja
Mam "doła". Nic mi się nie chce. Cały czas jestem zmęczony.

Nie mogę spać. Kto z nas nie zna tych myśli. Czy to już depresja? Z pewnością nie, oczywiście jeśli ten stan nie jest ciągły.

Nasz umysł w naturalny sposób dąży do tego abyśmy czuli się dobrze, poszukiwali szczęścia i radości, odnajdywali drogę do samospełnienia.

Instrument - emocja

Dlatego natura wyposażyła nas w tak wspaniały instrument jakim jest emocja. Często narzekamy na złe samopoczucie, kiepski nastrój, ale to przecież tylko informacja z naszego wnętrza. Podobnie jak ból fizyczny, tak i emocja, którą w danym momencie odczuwamy jest po prostu informacją, co się z nami dzieje. Czy moglibyśmy uniknąć wielu napięć emocjonalnych, gdybyśmy nie doświadczali ich wcześniej? Uczymy się na błędach. Porażka, niepowodzenie, zawód, to bodźce do odczuwania destrukcyjnych emocji. Samo zaś odczuwanie jest już tylko konsekwencją - reakcją na konkretny bodziec.

Doświadczenie

Jeśli z doświadczenia wiemy, że coś lub ktoś może nam zaszkodzić, unikamy tego. Przecież nie zjemy czegoś, co wcześniej było przyczyną na przykład zatrucia pokarmowego. Wszystkie nasze zmysły przypominają nam wcześniejsze cierpienia. Umysł zapamiętał doświadczenie i ostrzega nas wspomnieniem bolesnego przeżycia.

Gdy z jakiegoś powodu zostaliśmy poniżeni przez kogoś, zazwyczaj naszą reakcją jest poczucie krzywdy i zawstydzenie. Mamy żal za sposób w jaki nas potraktowano. Z pewnością będziemy starali się zapobiec ponownemu poniżeniu unikając tej osoby, a nawet osób obecnych przy wspomnianym zdarzeniu. Po jakimś czasie zmniejszy się oczywiście ból poniżenia, ale najczęściej pozostanie w naszym sercu niechęć do osoby, która nas poniżyła.

A przecież ta niechęć nie jest dowodem na to, że ta osoba jest zła. To tylko nasze subiektywne przekonanie.

Dokładnie odwrotnie

Dokładnie tak samo reagujemy na miłe wspomnienia. Chętnie zjemy jeszcze raz coś, co nam już kiedyś smakowało, czyli było źródłem przyjemności, chętnie spotkamy się z człowiekiem, z którym wcześniej czuliśmy się dobrze, spontanicznie podejmiemy decyzję o udziale w jakimś spotkaniu na którym poruszane będą kwestie, które kiedyś nas zainteresowały. O tym wszystkim decyduje uczucie pozytywne.

Zjawisko generalizacji

Zachodzi tu zjawisko tak zwanej generalizacji. Wszystko jest w porządku, kiedy doświadczamy radosnych zdarzeń, tworzymy w naszych wyobrażeniach i oczekiwaniach pozytywny obraz świata.

Generalizacja bywa jednak szczególnie niebezpieczna, gdy w jakimś czasie przydarza nam się wiele negatywnych sytuacji. Odczuwamy przygnębienie, niezadowolenie lub nawet irytację i może wtedy narodzić się w nas przekonanie, że nic nam się nie udaje, że świat sprzysiągł się przeciwko nam, że jesteśmy pechowcami.

Możemy zacząć kreować w naszym umyśle negatywny obraz siebie i projektować obraz nieszczęść, których na pewno nie unikniemy.

Pułapka czarnych myśli

Pod wpływem generalizacji tworzymy negatywne przekonania i oczekujemy ich realizacji. Sami, nie wiedzieć czemu, wpadamy w pułapkę naszych "czarnych" myśli. Uznajemy, że dla siebie i świata jesteśmy skończeni.

Dzieje się tak, jak powiedział w jednej ze swoich książek psycholog Jacek Santorski: "marzenia się nie spełniają, spełniają się jedynie oczekiwania". Kiedy na przykład mówisz: "chcę sobie kupić ładne jesienne buty, ale mnie na to nie stać", to w twoim umyśle powstaje przekonanie niedostatku i na pewno tych ładnych jesiennych butów sobie nie kupisz.

Zawsze jest "ale"

Zawsze kiedy pojawia się jakieś "ale", tylko ono się spełnia. Kiedy mówisz "chcę dostać dobrą pracę, ale to się nie może udać", to na pewno tej pracy nie dostaniesz, bo właśnie tego oczekujesz.

Głęboko w swoich przekonaniach uznałeś, że nie jesteś wart dobrej pracy. Można sięgnąć jeszcze głębiej. Być może jesteś przekonany, że nie zasługujesz na szczęście, że szczęście uśmiecha się tylko do innych.

Dzień po dniu

I tak dzień po dniu wpadamy w sidła własnych przekonań i oczekiwań. A im więcej w nas negatywnych myśli, tym łatwiej jest udowodnić, że faktycznie prześladuje nas pech, że nasze życie to pasmo niekończących się przegranych, rezygnacji i frustracji.

Pogrążamy się w cierpieniu i na pewno nie uważamy, że to efekt naszych własnych decyzji. Ale czy naszą decyzją nie jest zgoda na negatywne oczekiwania i przekonania?

Bolesne aspekty

Jednym z najbardziej bolesnych aspektów depresji jest poczucie bezradności i bezsilności. Osoby dotknięte depresją mogą czuć się osaczone, niczym w pułapce. Brak życiowej energii, bezustanny pesymizm, utrata wiary w siebie i lęk przed jutrem to ściany, które nie dopuszczają - minimalnego choćby - światełka nadziei na jakąkolwiek poprawę. Ta choroba powoduje emocjonalny ból, komplikuje codzienne życie zawodowe i rodzinne, zwiększa podatność na inne choroby, a czasem kończy się samobójczą śmiercią.

Jaka ona jest

Warto wiedzieć, że depresja jest:

* powszechna (w którymś momencie życia cierpi na nią co piąta osoba),

* poważna (jest źródłem ogromnego cierpienia, nieleczona może trwać wiele lat),

* przeważnie uleczalna.

Mimo to tylko jedna na trzy osoby, które są w depresji, szuka pomocy.

Czy można jej uniknąć?

Wszystkie mechanizmy psychiczne, jak już wspomniałam na początku, są stworzone po to, abyśmy unikali niepowodzeń i dążyli do szczęścia.

Dlatego też powstał program psychoedukacyjny "Profilaktyka depresji". Podstawowym celem programu jest ukazanie i wyjaśnienie w jaki sposób pomagać sobie w chwilach zwątpienia i smutku. Jest to program adresowany do ludzi, którzy stracili pracę i nie mają pomysłu na tzw. jutro.

Z pewnością zwiększając samoświadomość jesteśmy w stanie uniknąć depresji, podobnie jak i wielu innych chorób. Jesteśmy w stanie również podnieść naszą jakość życia. Stąd pomysł na cykl poradników pod wspólnym tytułem "Co każdy człowiek wiedzieć powinien".

Iwona Smyk Kazana

psycholog, autor programu
"Profilaktyka depresji", którego realizacja sfinansowana została z budżetu Urzędu Miejskiego w Szczecinie. Program przygotowany jest specjalnie dla bezrobotnych.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie