Czy wiesz, jak czytać etykiety? Zadbaj o żywność dobrą dla Ciebie i całej rodziny!

Materiał informacyjny Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
Udostępnij:
Z roku na rok wzrasta świadomość dotycząca czytania etykiet produktów spożywczych. Czy wiesz, które informacje umieszczone na etykietach są najważniejsze? Czy obowiązkowo trzeba przestrzegać daty przydatności do spożycia? Bezpieczne i wartościowe żywienie może być naprawdę proste. Dlatego warto dowiedzieć się, jak czytać etykiety produktów oraz jak dokonywać świadomych wyborów przy zakupie żywności, którą używamy do przygotowywania pełnowartościowych posiłków i komponowania zróżnicowanej i zbilansowanej całodziennej diety.

Dlaczego warto czytać etykiety?

Czy wiesz, na czym polega bycie świadomym konsumentem? To przede wszystkim wiedza na temat produktów, które wkładamy do sklepowego koszyka podczas zakupów. Jak ją zdobyć? Wystarczy, że do swojej codziennej zakupowej rutyny wprowadzisz prostą zmianę i zaczniesz czytać etykiety produktów spożywczych. Warto zorientować się jaką wartość odżywczą mają produkty, z których przygotowujesz posiłki dla Ciebie i Twojej rodziny. Co więcej, czytanie etykiet pozwala również zaoszczędzić pieniądze.

Na etykietach produktów spożywczych znajdziemy:

  • Skład produktu. To lista wszystkich składników użytych do wyprodukowania danego artykułu spożywczego. Wybierając produkt w sklepie, warto zwrócić uwagę, aby produkt był jak najmniej przetworzony. Składniki w danym produkcie zawsze podawane są w kolejności malejącej – wiemy więc co jest głównym składnikiem produktu.
  • Liczba kalorii, wartość odżywcza. Kalorie są wskazane na etykiecie produktów. Możemy sprawdzić, ile energii dostarczymy swojemu organizmowi spożywając zalecaną porcję. Wartość odżywcza w tym liczba kalorii są wskazywane najczęściej w przeliczeniu do 100g lub na daną porcję. Wiedząc jakie mamy zapotrzebowanie energetyczne, możemy świadomie spożyć dany produkt wiedząc, że zapewni on nam np. 1/5 energii wystarczającej w danym dniu. Trzeba więc pilnować by codzienna dieta była zbilansowana i nie prowadziła do tzw. nadwyżki kalorycznej, czyli zbyt dużej ilości spożywanych kalorii w stosunku do dziennego zapotrzebowania kalorycznego. Jeśli jest to powtarzająca się sytuacja z dnia na dzień - co w konsekwencji może prowadzić do nadwagi. Dlatego warto świadomie wybierać produkty w swojej diecie. Kalorie pochodzą z makroskładników, inaczej zwanych makroelementami. Informacja o nich zawarta jest w wartości odżywczej. Są to węglowodany, białka i tłuszcze. Ich odpowiednia ilość w diecie odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Znajomość zawartości liczby makroskładników to ważna informacja, która pomoże w skomponowaniu zbilansowanej diety.
  • Porcja sugerowana przez producenta. Na etykiecie produktu możemy także znaleźć informację dotyczącą ilości produktu, która jest zalecana do spożycia w ciągu dnia.
  • Termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości. Dzięki terminowy przydatności dowiemy się do kiedy należy produkt wyrzucić bo może stanowić zagrożenie dla zdrowia. Data minimalnej trwałości powie nam o zachowaniu walorów jakościowych.
  • Informacja o alergenach. Niektóre produkty mogą posiadać w składzie substancje lub produkty powodujące alergie, które mogą być niebezpieczne dla osób uczulonych. Producent ma obowiązek przedstawić takie informacje na etykiecie.
  • Kraj i pochodzenie produktu. Warto wiedzieć skąd pochodzą produkty, które trafiają do Twojego koszyka.
  • Warunki przechowywania produktu. Aby żywność zachowała swoje właściwości odżywcze oraz smak powinna być w odpowiedni sposób przechowywana. Odpowiednie przechowywanie produktu ma też znaczenie dla naszego bezpieczeństwa; dotyczy to szczególnie produktów, które z mikrobiologicznego punktu widzenia szybko się psują.

Czym jest data minimalnej trwałości? Termin przydatności do spożycia – czy trzeba jej przestrzegać?

Producenci, umieszczając na opakowaniu informację: „Najlepiej spożyć przed końcem…” (tzw. data minimalnej trwałości) sugerują do kiedy prawidłowo przechowywana żywność zachowa gwarantowane przez nich jakość, smak i wartości odżywcze. Nie oznacza to jednak, że po przekroczeniu tej daty dany artykuł spożywczy od razu musi trafić do kosza. Co zrobić, jeśli data minimalnej trwałości minęła? Tu najlepiej polegać na swoich zmysłach i samodzielnie dokonać oceny produktu. Jeśli typowe cechy, takie jak smak czy zapach nie odbiegają od normy, produkt najprawdopodobniej może zostać spożyty i nie zagraża zdrowiu. W takiej sytuacji unikniemy niepotrzebnego marnowania żywności. Dotyczy to przede wszystkim produktów suchych tj. kasze, ryż, mąka, cukier. Pamiętajmy aby były one jednak prawidłowo przechowywane.

Natomiast koniecznie należy zwrócić uwagę na etykiety produktów, na których znajduje się informacja: “Należy spożyć do...” (tzw. termin przydatności do spożycia). Jeśli w lodówce znajduje się produkt, którego data upłynęła, wówczas taką żywność możemy uznać za przeterminowaną i bezwzględnie ją wyrzucić, ponieważ może być niebezpieczna dla zdrowia. Takie oznaczenie najczęściej znajduje się na produktach łatwo się psujących, mięsnych, nabiałowych, daniach do podgrzania, sałatkach

Z danych zebranych przez Boston Consulting Group wynika, że w Unii Europejskiej wyrzuca się aż 88 mln ton żywności, co w przeliczeniu na osobę oznacza 173 kg wyrzuconego jedzenia w ciągu roku. W Polsce statystyki prezentują się jeszcze gorzej, do kosza trafia około 247 kg produktów spożywczych. Dlatego, warto odpowiedzialnie podejść do swoich zakupów. Już na etapie wkładania produktów spożywczych do koszyka zastanowić się, czy będziemy w stanie zjeść daną ilość jedzenia. Pomocne może okazać się przygotowanie listy zakupów, dzięki czemu unikniemy marnowania żywności.

Kilka prostych zasad czytania etykiet produktów

Co jeszcze należy wiedzieć o czytaniu etykiet produktów spożywczych? Jak wybierać wartościową żywność z dobrym składem? Warto kierować się kilkoma prostymi zasadami oraz zapamiętać kilka wskazówek.

  • Czytaj wykaz składników i informację o wartości odżywczej i dokonuj wyboru produktów spożywczych mając na uwadze zalecenia żywieniowe.
  • Składniki w danym produkcie zawsze podawane są w kolejności malejącej.
  • Nasza dieta powinna być bogata w produkty nieprzetworzony - sięgajmy więc przede wszystkim po owoce i warzywa, które powinny stanowić połowę naszej dziennej diety. Zgodnie z zaleceniami z 2020 Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - PZH, w diecie Polaków powinny dominować warzywa i owoce –stanowić połowę tego co jemy. Badania wykazują, że duże spożycie warzyw i owoców znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe i choroby sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, udary mózgu, zawały serca), a także wiele innych przewlekłych chorób m.in. cukrzycę i otyłość. Minimum to 400g warzyw i owoców dziennie, ale im więcej tym lepiej, z zachowaniem proporcji więcej warzyw niż owoców.
  • Czytajmy informacje dotyczące składników oraz ostrzeżenia – są one skierowane do nas, mówią nam o ograniczeniach, zasadach stosowania, zalecanego spożycia.
  • Porównuj ze sobą produkty. Żywność znajdująca się obok siebie na sklepowych półkach może znacznie różnić się składem. Wybieraj tą o krótszym składzie, korzystniejszej wartości odżywczej, zwróć również uwagę na gramaturę i nie przepłacaj.
  • Żywność odżywia, przyczynia się do lepszego stanu zdrowia, ale nie jest lekiem. Etykieta produktu spożywczego nie powinna wskazywać właściwości leczniczych, to niezgodne z prawem.

Bezpieczna żywność - oceniana naukowo przez EFSA

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, czyli EFSA. W jego kompetencjach leży doradztwo naukowe w zakresie bezpieczeństwa żywności w Unii Europejskiej. W ramach swoich działań EFSA wystartował z nową kampanią #EUChooseSafeFood. Celem projektu jest edukowanie konsumentów, przekazywanie wiedzy na temat znaczenia nauki w produkcji żywności oraz w szerzenie wiedzy w zakresie podejmowaniu świadomych decyzji i wyborów żywieniowych. W kampanii poruszane są między innymi takie zagadnienia, jak: zasady bezpiecznego przechowywania żywności, rola nauki w produkcji bezpiecznej żywności, czytanie etykiet produktów spożywczych oraz zasady dotyczące dodawania substancji dodatkowych do żywności. Polecamy stronę kampanii: https://campaigns.efsa.europa.eu/EUChooseSafeFood/#/index-pl

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Czy wiesz, jak czytać etykiety? Zadbaj o żywność dobrą dla Ciebie i całej rodziny! - Strona Zdrowia

Więcej informacji na stronie głównej Głos Szczeciński
Dodaj ogłoszenie