Cukrzyca może skrócić życie i zmniejszyć jego komfort! Zmień styl życia i stosuj się do zaleceń lekarza!

Akcja specjalna ZADBAJ O SERCE W SWOJEJ RODZINIE
Po usłyszeniu diagnozy: „cukrzyca” trzeba jak najszybciej zmienić styl życia: zadbać o dietę, więcej się ruszać i stosować się do zaleceń lekarza. Tylko to spowolni postęp choroby - uważa diabetolog dr Adam Sienkiewicz z Poradni Diabetologicznej "Milenium" w Kołobrzegu.

Dlaczego cukrzyca jest taka groźna?

Z jednego bardzo istotnego powodu: skraca życie i zmniejsza jego komfort. Szacuje się, że osoby które mają cukrzycę żyją mniej więcej 6-7 lat krócej, natomiast jeżeli do tego pacjent jest po zawale czy udarze mózgu ten okres wynosi nawet 12 lat.

Z czego to wynika?

Cukrzyca to choroba metaboliczna i oznacza podwyższony poziom glukozy we krwi, co działa szkodliwie. To działanie ma charakter przewlekły i na początku wcale nie musi być odczuwalne. Dla doprecyzowania mówimy tu o cukrzycy typu 2, która stanowi ok. 80-85% diabetyków, jest ona bardzo silnie związana z współistniejącą otyłością, często z obciążeniem rodzinnym, występowaniem po 40 r.ż, początkowo skutecznie leczona bez insuliny. Długo wydaje nam się, że wszystko jest w porządku jednak procesy związane z „wysokimi cukrami” stopniowo uszkadzają śródbłonek naczyniowy i włókna nerwowe, powodują przyspieszony proces miażdżycowy, w wyniku którego o wiele szybciej niż fizjologicznie tworzy się w naczyniach tętniczych blaszka miażdżycowa. Konsekwencją tych wieloletnich procesów jest upośledzenie ukrwienia, czyli przewlekłe niedokrwienie narządów naszego ciała i ich dysfunkcji. Nierzadko może dojść do nagłego pęknięcia blaszki miażdżycowej i powstania zakrzepu w tętnicy i ostrego niedokrwienia. Jeżeli dzieje się to w naczyniu doprowadzającym krew do mózgu mamy udar mózgu, jeśli w doprowadzającym krew do mięśnia sercowego dochodzi do zawału serca. Obie sytuacje są zagrożeniem życia. Zamknięcie lub krytyczne zwężenie w naczyniach obwodowych kończyn dolnych wywołuje zespół stopy cukrzycowej zagrożony amputacją nogi. Z kolei dysfunkcje małych naczyń w przebiegu cukrzycy powodują przewlekłe powikłania tzw. mikroangiopatyczne pod postacią uszkodzenia siatkówki, czyli retinopatii cukrzycowej w skrajnych przypadkach mogącej prowadzić do ślepoty lub uszkodzenia nerek doprowadzając do schyłkowej niewydolności nerek i konieczności leczenia dializami.

Cukrzyca nie oszczędza żadnego narządu w naszym organizmie, deficyty są ogólnoustrojowe.

Zdarza się, że cukrzyca przez jakiś czas przebiega zupełnie bezobjawowo...

To prawda. Nierzadko pacjent dowiaduje się, że powinien sprawdzić poziom cukru od okulisty albo ginekologa.

Ginekologa?

Tak, bo cukrzyca zmniejsza odporność ogólnoustrojową, na skutek czego może dochodzić do nawracających infekcji grzybiczych zewnętrznych narządów płciowego.

To na co powinniśmy zwracać uwagę, aby w porę wykryć cukrzycę?

Właśnie m.in. na nawracające infekcje grzybicze skóry lub błon śluzowych, nawracające zapalenia bakteryjne pod postacią czyraków, ropni skóry, źle gojące się rany, nawet po drobnych skaleczeniach.

Warto wiedzieć, że stosowanie niektórych leków np. sterydowych może wywoływać podwyższone poziomy glukozy, a nawet cukrzycę posterydową.

Klasycznymi objawami cukrzycy jest wzmożone pragnienie i duża ilość oddawanego moczu (szczególnie nocą) oraz utrata masy ciała, ale trzeba zaznaczyć, że te objawy występują typowo w cukrzycy typu1, gdzie od początku dochodzi do bezwzględnego braku insuliny. Nadmierna senność, zmęczenie – to objawy też związane z obecnością cukrzycy, ale mało swoiste, łatwo je wytłumaczyć innymi problemami np. przeciążeniem w pracy, jednak kiedy te objawy są długotrwałe i nie możemy znaleźć racjonalnej przyczyny warto sprawdzić wyniki badań poziomu cukru. To są często niezauważalne na pozór rzeczy. I dopiero kiedy chory zaczyna się leczyć i jego stan się poprawia, nagle zauważa różnicę w jakości życia.

Ja tę sytuację przyrównuję do siedzenia w pokoju, w którym stopniowo zapada zmrok - często nie zauważamy, że siedzimy już niemal w ciemności. Podobnie jest z cukrzycą: ona jest, robi swoje i dopiero, gdy obniżymy nieprawidłowe wartości glikemii, pacjent mówi, że czuje się zupełnie inaczej, lepiej.

W tej sytuacji najlepszą profilaktyką są badania okresowe: oznaczanie laboratoryjnie glikemii (czyli poziomu glukozy) z osocza krwi żylnej na czczo.

Są jakieś szczególne wskazania?

Tak, dotyczą one osób należących do grupy ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2. Należą do nich osoby, u których występuje lub pojawiła się m.in : otyłość, zespół policystycznych jajników lub cukrzyca ciążowa, zaburzenia lipidowe (szczególnie wysoki poziom trójglicerydów), obciążający wywiad rodzinny, choroby sercowo-naczyniowe.

Te osoby powinny badać się regularnie raz w roku niezależnie od wieku.

Osobom bez obciążeń zaleca się badanie raz na 3 lata po skończeniu 40 r.ż. I naprawdę warto to robić, bo to jedyna metoda, by wyłapać cukrzycę kiedy jeszcze nie doprowadziła do uszkodzeń narządowych.

No dobrze, idziemy pobrać krew, dostajemy wyniki. Jakie wartości powinny nas zaniepokoić?

Prawidłowe wartości glikemii na czczo nie powinny przekraczać 99 mg/dl (niezależnie od wieku), wyniki trzycyfrowe są nieprawidłowe. Oczywiście nie musi to jeszcze świadczyć o cukrzycy, ale wyniki między 99 a 125 mg/dl są już nieprawidłowe, ale jeszcze nie cukrzycowe (o cukrzycy świadczą wyniki powyżej 125mg/dl na czczo) określamy je jako stan przedcukrzycowy, którego także nie należy lekceważyć.

Skoro to nie cukrzyca, to dlaczego??

Każde zaburzenie węglowodanowe działa tak samo, czyli uszkadza nasze naczynia, nerwy i narządy. Dlatego także stan przedcukrzycowy należy potraktować poważnie - on również zwiększa ryzyko problemów kardiologicznych neurologicznych i wszystkich innych.

Co zatem robić, by to ryzyko zminimalizować?

Warto zrobić rachunek sumienia i uporządkować swoje życie. W początkowym stadium cukrzycy chory ma duży wpływ na jej przebieg.

Jeśli mamy otyłość, warto coś z nią zrobić. Najlepiej byłoby zmniejszyć masę ciała przynajmniej o 5-10% masy wyjściowej w ciągu 6 -12 miesięcy – to ma kolosalne znaczenie dla zmniejszenia insulinooporności (obniżenia wrażliwości tkanek na insulinę), która stanowi punkt wyjścia dla cukrzycy typu 2. Nie chodzi jednak o szybkie chudnięcie, bo wtedy często dochodzi do efektu jo-jo, a na tym nam nie zależy. Zmiany powinny być stopniowe, ale trwałe. W praktyce wystarczy zmienić pewne nawyki życia codziennego np. warto czytać etykiety produktów spożywczych i patrzeć na ich kaloryczność i zawartość cukru, bo w wielu produktach mamy ukryty cukier - jednym z takich produktów jest keczup, w niektórych jest go na prawdę bardzo dużo. Taka mało odczuwalna zmiana może nam sporo dać.

Konieczna będzie zmiana nawyków żywieniowych – ważne jest co jemy, ale też kiedy. Lepiej pożegnać się z nawykami przegryzania przy oglądaniu telewizji czy czytaniu książki. Starać się jeść regularnie, w odstępach ok. 3 godz., unikać spożywania obfitych posiłków wieczorem, dostosować kaloryczność dobową jedzenia do naszych potrzeb energetycznych, co najlepiej ustalić w konsultacji z dietetykiem.

Drugim czynnikiem, oprócz jedzenia, jest aktywność fizyczna. Oprócz regularnego wysiłku fizycznego minimum 3 razy w tygodniu, a najlepiej codziennie, warto poczynić pewne zmiany w swoim codziennym życiu: zamiast jechać windą lepiej wejść po schodach, zamiast jechać samochodem lepiej wsiąść na rower, wysiadać zawsze przystanek wcześniej, pilnować, by zrobić w ciągu dnia minimum 10 tys. kroków. Pamiętajmy, że aby stracić na wadze potrzebny jest nam wysiłek fizyczny, który nas zmęczy, a więc nie chodzi o spacer z pieskiem, choć ten też jest pożyteczny, ale ruch, który spowoduje przyspieszone bicie serca, lekką zadyszkę, bo taka aktywność fizyczna przekłada się na poprawę naszego metabolizmu i hartuje układ sercowo-naczyniowy. Oczywiście starsze osoby lub o bardzo słabej kondycji muszą to robić ostrożnie, stopniowo. Każdy wysiłek fizyczny musimy dobrać do swoich możliwości wydolnościowych i stopnia sprawności ruchowej - jeśli są w tym zakresie ograniczenia intensywny wysiłek fizyczny lepiej zastąpić Nordic Walkingiem, intensywnymi spacerami czy rowerkiem stacjonarnym lub basenem. Podsumowując, zrobienie czegokolwiek korzystnego, nawet w niewielkim stopniu, w naszym codziennym życiu jest lepsze niż nic nie robienie.

A co z lekami?

Bardzo istotne jest, aby przyjmować je regularne - bez tego nie uda się dobrze kontrolować cukrzycy. Dzisiejsze leki mają za zadanie już nie tylko obniżać poziom cukru, lecz zadbać o to, aby pacjent żył dłużej i nie miał powikłań. Poza tym leczenie cukrzycy to także leczenie innych chorób, które też uszkadzają naczynia, mówimy tutaj o leczeniu kompleksowym, czyli także nadciśnienia tętniczego i zaburzeń lipidowych. Dopiero to spowoduje, że postęp powikłań zostanie zatrzymany. Jeszcze parę lat temu uważaliśmy, że wystarczy leczenie objawowe, więc dążyliśmy do osiągnięcia poziomu cukru zbliżonego do tego, jaki jest u ludzi zdrowych. Ale nawet kiedy uzyskiwaliśmy prawidłowe poziomy cukru nie było to jednoznaczne z wyrażanym zmniejszeniem powikłań - wcale nie było dużo mniej zawałów i udarów. Dziś wiemy, że procesy destrukcyjne występują nadal pomimo leczenia - w mniejszym nasileniu co prawda, ale nadal są.

A nowe leki nie tylko obniżają glikemię, ale również bardzo korzystnie wpływają na powikłania, działają protekcyjnie (ochronnie) na narządy, głównie nerek, serca, mózgu – a więc mniej jest powikłań przewlekłych ze strony tych narządów. Pacjenci z cukrzycą mają szanse na dłuższe życie i w lepszej jakości. To prawdziwy przełom nie tylko dla diabetologów, ale i kardiologów i nefrologów. Jedyną bolączką jest to, że koszty leczenia nie są małe, tylko w pewnych sytuacjach refundowane, ale mam nadzieję, że i to ulegnie zmianie i będzie można stosować te skuteczne terapie u większości pacjentów.

Aby podnieść świadomość Polaków o chorobach często występujących w naszych rodzinach zorganizowano akcję edukacyjną pt. „Zadbaj o serce w swojej rodzinie”. W jej ramach autorytety medyczne z zakresu neurologii, kardiologii i diabetologii dzielą się wiedzą związaną z udarem mózgu, migotaniem przedsionków czy cukrzycą typu 2.

Więcej informacji znajdziesz na stronie: www.dluzszezyciezcukrzyca.pl

Dodaj ogłoszenie